U bent hier in ’t Reghthuys van de Banne Westzaan. Het Reghthuys werd in 1782 gebouwd en fungeerde als rechtbank voor de Banne Westzaan. Ook het secretariaat van de weeskamer en het IJkwezen huisde hier. In de Reghtzaal spraken de Schout en Schepenen recht. U ziet nog de beklaagdenbank. Ook Vrouwe Justitia is prominent aanwezig in deze zaal, zonder blinddoek, omdat hier alleen civielrecht werd gesproken, geen strafrecht.
Het Reghthuys heeft maar kort als rechtbank gediend, van 1783 tot 1811. Van 1816 tot 1974 diende het als raadhuis van de gemeente Westzaan, totdat die gemeente opging in de gemeente Zaanstad. Sindsdien is ’t Reghthuys een populaire trouwlocatie voor de (West)Zaanse Gemeenschap en wordt het gebruikt voor vergaderingen, lezingen, concerten, recepties, diners etc. Ook u kunt het deze ruimte huren voor uw evenement.
Over het interieur
Het interieur van ’t Reghthuys is nauwelijks veranderd in de loop der tijd. De schoorsteenmantel met Vrouwe Justitia is in de Lodewijk de XVI stijl uitgevoerd. Boven en naast het beeld ziet u de wapens van de buurtschappen.
Op de panelen tussen de deuren en de binnenluiken bevinden zich een zestal “Tropheën” . Ze stellen voor:
- De Straf. (rechts van de schoorsteen)
- De Vrijheid. (links van de schoorsteen)
- De Wijsheid. (op noordmuur)
- De Godsdienst. (links van de hoofdingang)
- De Rechtsgeleerdheid. (rechts van de hoofdingang)
- De Eendracht. (op zuidmuur)
De blauwe kamer of burgemeesterskamer
De burgemeesterskamer werd ook in vroeger tijden voor besprekingen met burgers gebruikt. Van belang zijn hier het plafond (vermoedelijk uit papier-maché vervaardigd) en de schilderijen. De tafel en de bijbehorende stoelen zijn een schenking van het Amsterdams Energie Museum.
Exterieur
Het Reghthuys is een goed voorbeeld van de neo-classistische bouwstijl. Het gebouw is ontworpen door Johannes Samuel Creutz (bouwheer), die eerste “directeur der Werken van de stad Amsterdam” was. Dat is goed te zien aan elementen uit de klassieke Griekse en Romeinse architectuur, zoals de grote zuilen en het driehoekige fronton.
In het fronton is een prachtig timpaan geplaatst, met precies in het midden het wapen van de Banne Westzaan, dat wordt geflankeerd door een groot aantal symbolen van onder andere Handel, Scheepvaart, Wijsheid en Voorzichtigheid. Van links naar rechts.
- Drietand : Zeevaart
- Kruis : Christendom.
- Wereldbol : Handel, scheepvaart, vrijheid
- Kist met documenten: Beschrijvingen van inboedels (van bijvoorbeeld wezen.)
- Slang : Symbool van voorzichtigheid.
- Spiegel : Zelfkennis.
- Hoed : Waardigheid (of hoed van de vrijheid)
- Anker : Zekerheid, vastberadenheid
Het timpaan is in 2023 geheel opnieuw vervaardigd; het oude is nu te zien in de wachtkamer van de huisarts in Westzaan. Aardig detail: het nieuwe timpaan bevat naast bovengenoemde symbolen één modern element: een mobiele telefoon!